Εργονομία στο γραφείο
Εισαγωγή
Η σύγχρονη καθημερινότητα μας αναγκάζει να περνάμε αμέτρητες ώρες στον χώρο εργασίας, συχνά σε καθιστή θέση. Οι παρατεταμένες άβολες στάσεις, η έλλειψη εναλλαγής θέσεων και οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις αποτελούν βασικούς παράγοντες για την εμφάνιση χρόνιων μυοσκελετικών προβλημάτων. Παθήσεις όπως ο πόνος στην πλάτη, το αυχενικό σύνδρομο και το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα δεν επηρεάζουν μόνο την υγεία και την ευεξία μας, αλλά μειώνουν αισθητά και την παραγωγικότητα στην εργασία.
Η εργονομία προσφέρει επιστημονικές λύσεις, προσαρμόζοντας τον σταθμό και τον χώρο εργασίας στις φυσικές ανάγκες του ανθρώπου.
Ένα σωστά σχεδιασμένο εργονομικό εργασιακό περιβάλλον μειώνει σημαντικά την καταπόνηση του σώματος και συμβάλλει ουσιαστικά στην υγεία και την αποδοτικότητα των εργαζομένων, είτε στο γραφείο είτε στην τηλεργασία.
Πώς μπορείτε να διαμορφώσετε τον σταθμό εργασίας σας ώστε να μειώσετε τον πόνο και να ενισχύσετε την απόδοσή σας;
Οδηγίες Εργονομικού Σταθμού Εγασίας
Ακολουθούν βασικές κατευθύνσεις για τη δημιουργία ενός εργονομικού σταθμού εργασίας, που μπορούν να εφαρμόσουν τόσο οι εργαζόμενοι για την προσωπική τους άνεση και υγεία όσο και οι εργοδότες για τη δημιουργία ενός υγιούς και παραγωγικού περιβάλλοντος.
- Εργονομική Καρέκλα
- Ρυθμίστε το ύψος ώστε τα πέλματα να πατούν σταθερά στο δάπεδο (ή σε υποπόδιο).
- Τα γόνατα πρέπει να σχηματίζουν γωνία περίπου 90-100°.
- Μια ελαφρά ανάκλιση της πλάτης (100°–110°) υποστηρίζει καλύτερα τη σπονδυλική στήλη.
- Οι βραχίονες (αγκώνες) να είναι κοντά στο σώμα, σχηματίζοντας γωνία 90°.
- Εργονομικό Γραφείο
- Το ύψος πρέπει να επιτρέπει στους πήχεις να είναι παράλληλοι με το πάτωμα και τους ώμους χαλαρούς.
- Αν η μπροστινή επιφάνεια του γραφείου είναι σκληρή και όχι στρογγυλεμένη, καλύψτε την ή χρησιμοποιήστε στήριγμα για τον καρπό ώστε να αποφύγετε την καταπόνηση.
- Διατηρήστε τον χώρο κάτω και πάνω από το γραφείο ελεύθερο, ώστε να μην εμποδίζονται οι μικρο-αλλαγές στη θέση του σώματος.
- Τοποθέτηση Οθόνης
- Κρατήστε την οθόνη σε απόσταση 50–70 cm (περίπου στο μήκος του χεριού σας).
- Το πάνω άκρο της οθόνης να βρίσκεται στο ύψος των ματιών ή ελάχιστα πιο κάτω, ώστε να μην διατηρείτε τον αυχένα σε παρατεταμένη κάμψη ή έκταση.
- Τοποθετήστε την ακριβώς μπροστά σας για να αποφεύγετε τις στροφές του κεφαλιού.
- Πληκτρολόγιο & Ποντίκι
- Τοποθετήστε τα στην ίδια επιφάνεια, ακριβώς μπροστά σας.
- Το ύψος τους να είναι τέτοιο ώστε οι καρποί να παραμένουν σε ευθεία, ουδέτερη θέση (όχι λυγισμένοι προς τα πάνω ή κάτω).
- Laptop (Φορητός Υπολογιστής)
- Για παρατεταμένη χρήση, χρησιμοποιήστε βάση laptop για να ανυψώσετε την οθόνη στο σωστό ύψος.
- Συνδέστε εξωτερικό πληκτρολόγιο και ποντίκι για να επιτρέψετε μια πιο ουδέτερη θέση για τα χέρια και τους καρπούς.
- Συχνά Χρησιμοποιούμενα Αντικείμενα
- Τοποθετήστε το τηλέφωνο, το σημειωματάριο και άλλα αντικείμενα κοντά σας, ώστε να τα φτάνετε εύκολα.
- Για συχνές τηλεφωνικές κλήσεις, προτιμήστε headset για την αποφυγή στήριξης του τηλεφώνου μεταξύ ώμου και αυτιού.
Τι άλλο πρέπει να προσέξουμε, πέρα από τον ίδιο τον σταθμό εργασίας, για να εξασφαλίσουμε ένα πραγματικά εργονομικό περιβάλλον;
Οδηγίες Εργονομικού Σχεδιασμού Χώρου Εργασίας
Εκτός από τον εργονομικό σχεδιασμό του σταθμού εργασίας, είναι εξίσου σημαντικό να δίνεται προσοχή και στον ευρύτερο χώρο. Ο τρόπος που είναι οργανωμένος επηρεάζει άμεσα την άνεση, τη συγκέντρωση και την παραγωγικότητα.
Ακολουθούν κάποιες βασικές οδηγίες για τον εργονομικό σχεδιασμό του χώρου εργασίας, ώστε να υποστηρίζεται η συγκέντρωση, η αποδοτικότητα και η ευεξία των εργαζομένων.
- Φωτισμός
- Εξασφαλίστε επαρκή φυσικό φωτισμό, ώστε να μειώνεται η κόπωση των ματιών και να ενισχύεται η διάθεση.
- Αποφύγετε την τοποθέτηση της οθόνης μπροστά ή πίσω από τα παράθυρα. Προτιμήστε οι εργαζόμενοι να έχουν τα παράθυρα στο πλάι, ώστε να αποφεύγονται οι αντανακλάσεις στην οθόνη.
- Χρησιμοποιήστε ομοιόμορφο τεχνητό φωτισμό (π.χ. φωτιστικό γραφείου με ρυθμιζόμενη ένταση) ώστε να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε εργασίας.
- Ελεύθερος Χώρος & Οργάνωση
- Διατηρήστε αρκετό ελεύθερο χώρο γύρω από το γραφείο για εύκολες αλλαγές στάσης και κίνηση.
- Αποφύγετε να αποθηκεύετε αντικείμενα που περιορίζουν τα πόδια ή τις μικροκινήσεις.
- Κρατήστε την επιφάνεια εργασίας τακτοποιημένη, ώστε να περιορίζεται η ψυχική κόπωση και να αυξάνεται η συγκέντρωση.
- Έλεγχος Θορύβου
- Μειώστε τους θορύβους με ηχομονωτικά υλικά ή στρατηγική τοποθέτηση των επίπλων, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι συχνές μετακινήσεις.
- Σε γραφεία όπου εργάζονται πολλά άτομα μαζί, χρησιμοποιήστε ακουστικά για να μειώσετε τους περισπασμούς.
- Δημιουργήστε «ήσυχες ζώνες» για εργασίες που απαιτούν αυξημένη συγκέντρωση.
Τι Δείχνουν οι Έρευνες
Η συμβολή της εργονομίας είναι σημαντική για την άνεση και τη μείωση του πόνου, παρόλα αυτά, δεν μπορεί από μόνη της να εξασφαλίσει τη μυοσκελετική μας υγεία. Η παρατεταμένη ακινησία παραμένει ο βασικός παράγοντας κινδύνου.
Η ουσιαστική πρόληψη επιτυγχάνεται μόνο όταν ο εργονομικός σχεδιασμός λειτουργεί υποστηρικτικά στην τακτική κίνηση, τα διαλείμματα και τις στοχευμένες ασκήσεις.
Συμπέρασμα
Η εφαρμογή αρχών εργονομίας στον χώρο εργασίας δεν είναι πολυτέλεια, αλλά η βάση για ένα σύγχρονο και βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο. Ένας χώρος που σέβεται το σώμα και ενθαρρύνει την κίνηση, παύει να είναι απλώς ένας τόπος εργασίας και μετατρέπεται σε ένα περιβάλλον υγείας και υψηλής απόδοσης. Το τελικό κέρδος είναι ένα δυναμικό οικοσύστημα όπου υγιείς, δραστήριοι εργαζόμενοι οδηγούν την επιχείρηση στην ανάπτυξη.
Μάθετε πως να βελτιώσετε την Εργασιακή σας Υγεία
Η εργονομία αποτελεί απαραίτητο στοιχείο σε κάθε σύγχρονο εργασιακό πλαίσιο, καθώς επηρεάζει άμεσα την υγεία, την ευεξία και την απόδοσή των εργαζομένων.
Μάθετε περισσότερα για τον εργονομικό σχεδιασμό χώρων εργασίας μέσα από την εξειδικευμένη μας υπηρεσία:
Επικοινωνήστε μαζί μας για να διαμορφώσουμε από κοινού ένα πιο υγιές και αποδοτικό εργασιακό περιβάλλον.
Κείμενο του Μιχάλη Αρβανιτίδη
Πηγές:
- Health and Safety Executive (HSE). Working safely with display screen equipment.
- Hoe, V. C., Urquhart, D. M., Kelsall, H. L., Zamri, E. N., & Sim, M. R. (2018). Ergonomic interventions for preventing work-related musculoskeletal disorders of the upper limb and neck among office workers. The Cochrane database of systematic reviews, 10(10), CD008570.
- Mayo Clinic. Office ergonomics: Your how-to guide.
- Santos, W., Rojas, C., Isidoro, R., Lorente, A., Dias, A., Mariscal, G., Benlloch, M., & Lorente, R. (2025). Efficacy of ergonomic interventions on work-related musculoskeletal pain: A systematic review and meta-analysis. Journal of Clinical Medicine, 14(9), 3034.